Geliştirme ortamında her şey hızlı görünür; trafik arttığında ise tek bir eksik indeks veya unutulmuş with() faturaları şişirir.
İlk adım: yavaş sorgu loglarını açıp gerçek SQL planlarını incelemek. Composite indeksler, WHERE ve ORDER BY kombinasyonlarında sık işe yarar.
Eloquent’te ilişkileri ihtiyaç duyulan sayfada eager load etmek; counter cache veya özet tablolarla raporları ana tablodan ayırmak yaygın optimizasyonlardır.
Önbellek (Redis) her derde deva değil; ana veri modeli kötüyse sadece tutarsızlığı gizler. Önce doğru sorgu, sonra cache katmanı.